بررسي برخي ويژگي هاي آناتومي، شيميايي و فيزيکي چوب درخت مسواک (.Salvadora persica L)

عنوان نشریه:   تحقيقات علوم چوب و کاغذ ايران :   بهار 1393 , دوره  29 , شماره  1 ; از صفحه 132 تا صفحه 141 .
عنوان مقاله:  بررسي برخي ويژگي هاي آناتومي، شيميايي و فيزيکي چوب درخت مسواک (.Salvadora persica L) در منطقه زابل
نویسندگان:  گرگيج رحمت اله, طارميان اصغر*, نصيرياني سعيده, اولادي رضا
 * گروه علوم و صنايع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبيعي، دانشگاه تهران
چکیده:در اين تحقيق، برخي خصوصيات آناتومي، شيميايي و فيزيکي چوب درخت مسواک (Salvadora persica L.) از منطقه زابل استان سيستان و بلوچستان اندازه گيري شد. مطالعات آناتومي نشان داد که اين گونه داراي آوندهاي کوتاه (با طول 180.4ميکرون) با قطر متوسط، دريچه آوندي ساده و روزنه هاي بين آوندي متناوب است. پره هاي چوبي آن از نوع ناهمگن داراي سلول هاي خوابيده در مرکز و چند رديف سلول مربعي ايستاده در حاشيه مي باشد. پارانشيم هاي طولي در مقطع مماسي به شکل مطبق و در مقطع عرضي با آرايش دور آوندي و پيوسته مشاهده شد. در چوب اين گونه، آبکش تو مانده وجود دارد. ميانگين طول، قطرکلي، قطر حفره و ضخامت ديواره الياف به ترتيب برابر با 1898.5، 19.42، 8.2 و 5.6 ميکرون اندازه گيري شد. بررسي خصوصيات شيميايي نيز نشان داد که چوب مسواک داراي ميانگين سلولز 33.5، ليگنين 21.5، مواد استخراجي محلول در استن 6.83 و نيز خاکستر 7.8 درصد مي باشد. نتايج همچنين نشان داد جرم ويژه اين چوب برابر با 0.49 است و ميزان حداکثر هم کشيدگي مماسي، شعاعي و طولي آن به ترتيب برابر با 7.4، 7.7 و 0.98 درصد مي باشد.

 

دانلود اصل مقاله

 

متن کامل:

بررسی برخی ویژگیهاي آناتومی، شیمیایی و فیزیکی چوب درخت مسواك (.Salvadora persica L) در منطقه زابل

رحمتاله گرگیج 1  اصغر طارمیان2* ، سعیده نصیریانی 1 و رضا اولادي 3

1- کارشناس ارشد، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2*- دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران ،tarmian@ut.ac.ir :پستالکترونیک

3- استادیار دانشکده منابع طبیعی، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه تهران تاریخ دریافت: آبان 1392 تاریخ پذیرش: اسفند 1392

 

چکیده در این تحقیق، برخی خصوصیات آناتومی، شیمیایی و فیزیکی چوب درخت مسواك (.Salvadora persica L) از منطقه زابل استان سیستان و بلوچستان اندازهگیري شد. مطالعات آناتومی نشان داد که ایـن گونـه داراي آونـدهاي کوتـاه (بـا طـول 180/4 میکرون) با قطر متوسط، دریچه آوندي ساده و روزنههاي بین آوندي متناوب است. پـره هـاي چـوبی آن از نـوع نـاهمگن داراي سلولهاي خوابیده در مرکز و چند ردیف سلول مربعی ایستاده در حاشیه میباشد. پارانشیمهاي طولی در مقطع مماسی بـه شـکل مطبق و در مقطع عرضی با آرایش دور آوندي و پیوسته مشاهده شد. در چوب این گونه، آبکش تو مانـده وجـو د دارد. میـانگین طول، قطرکلی، قطر حفره و ضخامت دیواره الیاف بهترتیب برابر با 8/2 ،19 /42 ،1898/5 و 5/6 میکـرون انـدازه گیـري شـد. بررسی خصوصیات شیمیایی نیز نشان داد که چوب مسواك داراي میانگین سلولز 33/5، لیگنین 21/5، مواد استخراجی محلـول در استن 6/83 و نیز خاکستر 7/5 درصد میباشد. نتایج همچنین نشان داد جرم ویژه این چوب برابـر بـ ا 0/49 اسـت و میـزان حداکثر همکشیدگی مماسی، شعاعی و طولی آن بهترتیب برابر با 7/7 ،7/4 و 0/98 درصد میباشد.

واژههاي کلیدي: چوب درخت مسواك، خصوصیات آناتومی، خواص شیمیایی، خواص فیزیکی.

 

مقدمه ویژگیهاي آناتومی، فیزیکی و شیمیایی چوب گونههاي مختلف همواره معیارهاي مهمی جهت تعیین کاربرد آنها در مصارف مختلف است. کیفیت گونههاي چوبی مختلـف بـا توجه به شرایط رویشگاه متفـاوت اسـت. ویژگـی الیـاف و ترکیبات شیمیایی چوبِ درختان از عوامل مهم تأثیرگذار در صنایع مختلف سلولزي مانند صـنایع خمیرکاغـذ محسـوب میشود (Ververis et al., 2004). بهعنوان مثـال، ترکیبـات شـیمیایی مــاده اولیـه (مقــدار لیگنـین و ســلولز) بــر روي ویژگیهاي مقاومتی کاغذ تأثیرگذار است که برجسـته تـر ین نتایج حاصل از این گونه مطالعات را میتوان ارتباط مستقیم مقاومت کششی کاغذ با مقدار سلولز ماده اولیه و نـامطلوب بــودن بیــوپلیمر لیگنــین در فراینــد کاغذســازي دانســت خــواص مطالعــه ،بنــابراین .(Madakadze et al., 1999) گونههاي چوبی در رویشگاهها و مناطق مختلف جغرافیـایی ضروریست. درخت مسواك که با نامهاي چوچ و یـا تـوج نیز شناخته میشود، گونهاي درختچهاي و یا درختی بـا نـام Salvadoraceae خـانواده از Salvadora persica L. علمی اســت. نــام persica از کلمــه Persian اشــتقاق شــده و نشاندهنده این موضوع است که ایران یکی از مناطق اصـلی رشد این گیاه محسوب میشود. این درخـت در منـاطقی از آفریقا، شبه جزیره عربستان و شبه قاره هند نیـز مـ یرویـ د. افراد محلی از ریشه و ساقههاي کوچک این درخت جهـت مصــارف بهداشــت دهــ ان و دنــدان اســتفاده مــیکننــد Ghannadi and Sadat-؛Poureslami, et al., 2007) Davoodi et al., 2011). این گونه درختی همیشه سبز بوده و در مناطق شور و غیر شـور رشـد مـ یکنـد ( Arora and Gupta, 2011). این گیـاه در شـکل هـا ي مختلـف دارویـی مورد استفاده قرار گرفته و نتایج مطلوبی در کاهش پـلاك و خونریزي از لثهها در ارتباط با مصرف آن عنوان شده است مســواك درخــت.(YaghootiKhorasani et al., 2010) گیاهی کم توقع، بسیار مقاوم به خشـکی، مقـاوم بـه چـراي نـامنظم، مقـاوم بـه آتـش سـوزي و بـاد، ولـی حسـاس بـه سرماسـت ( Hocking, 1993). مقـدار بارنـدگی برخـی از رویشگاههاي مسواك در جنوب کشور حدود 100 میلیمتر یا حتـی کمتـر نیـز مـی باشـد (Damizadeh et al., 2009). گونه مسواك از درختچههاي بسیار ارزشمند جنوب کشـور اسـت کـه داراي رویشـگاه هـا یی پراکنـده از بنـدرعباس تـا بلوچستان است و تاکنون تحقیقی بر روي خواص آنـاتومی و فیزیکی و شیمیایی ایـن چـوب در رویشـگاه هـاي ایـران انجام نشـده اسـت. تحقیقـاتی بـر رو ي توسـعه و آنـاتومی تشکیل گل در 2 گونـه از خـانواده Salvadoraceae انجـام شده است. برخی ویژگیهاي آنـاتومیکی چـوب و پوسـت گونه Salvadora نمونهبـرداري شـده از شـمال افریقـا نیـز تشـریح شـده اسـت (Carlquist, 2002). مـرز حلقـه هـاي رویشی در این گونه معلوم نبوده، آوندهاي آن درشت ولـی با فراوانی اندك بوده و دریچه آوندي ساده دارد. عـلاوه بـر این، سلولهاي پارانشیم طولی و گاهی فیبرهـا بـ ه صـورت مطبق دیده میشوند. اشعه چـوبی آن چنـد ردیفـه ( 1 تـا 3 ردیفه) بوده و در آنهـا بلورهـ اي منشـوري دیـده مـی شـود. گزارش شده اسـت در چـوب ایـن گونـه، آبکـش تومانـده وجـود دارد ( Schweingruber et al., 2011). ویژگـ یهـا ي آناتومی چوب خانواده Salvadoraceae در شـبه قـاره هنـد مورد مطالعه قرار گرفته و براساس نتایج این بررسـی کلیـد شناسایی بر طبق ویژگیهاي آناتومی براي تفکیک گونههاي این خانواده ارائه شده است (Saxena & Gupta, 2011). مواد و روشها نمونهبرداري گونه چوبی مسواك (.Salvadora persica L) از منطقـه زابل استان سیستان و بلوچستان براي مطالعه انتخـاب شـد . درختچههاي مورد مطالعه بهطور خودرو در این منطقه رشد کرده بودند و ارتفاع آنها به 6 -2 متر میرسـ ید. شـاخه هـاي این گونه به سمت پایین و خمیده بوده و داراي بـرگ هـا ي سبز چندساله است (شکل 1 و 2). برگهاي این گیاه کامل، متقابل، کمی غضروفی و بیضـی سـرنیزه اي و گـل هـا ي آن کوچک و بهرنگ زرد روشن هستند. منطقــه (2011) Ghannadi and Sadat-Davoodi نمونهبرداري در محدوده جغرافیایی بـین 60 درجـه و 15 دقیقه تـا 61 درجـه و 50 دقیقـه طـول جغرافیـایی و 30 درجــه و 5 دقیقــه تــا 31 درجــه و 28 دقیقــه عــرض جغرافیایی و حدود 1200 تـا 1300 متـر ارتفـاع از سـطح دریا قرار داشته و متوسط حداکثر و حداقل دمـاي سـالیانه این منطقه بهترتیب 36 و 9 درجه سانتیگـراد و مجمـوع بارندگی سالیانه آن 50/6 میلیمتر است. سـه درختچـه از این گونه انتخاب و از قطورترین قسـمت تنـه آنهـا بـرش انجــام شــد و در نهایــت تعــداد 10 نمونــه بــه ابعــاد 20×20×30 میلیمتر تهیه شد. اندازهگیري خواص بیومتري الیاف بهمنظور بررسی خواص بیومتري الیاف، از تراشههایی به اندازه چوب کبریت مطابق بـا روش 1945) Franklin) (مخلوط آب اکسیژنه و اسید استیک بـه نسـبت مسـاوي) استفاده شد. از هر یک از چوبهـا ي بریـده شـده از سـه درخت 3 اسلاید و در مجمـوع 9 اسـلاید میکروسـکوپی حاوي الیاف آماده شد. پس از عکسبـردار ي از اسـلایدها زیر میکروسکوپ و انتقال عکسها به نـرم افـزار Image J دیواره ضخامت ،(L) طول ،( http://rsb.info.nih.gov/ij) (P)، قطر کلـی ( D) و قطـر حفـره سـلولی (C) فیبرهـا و همچنین ضرایب کاغذسازي با استفاده از خواص بیومتري و طبق فرمولهاي زیر اندازهگیري شد. براي ایـن منظـور، 25 فیبر اندازهگیري شدند. ضریب لاغري= L/D C/D × 100 =نرمش ضریب 2P/C × 100 =رانکل ضریب اندازهگیري ویژگیهاي آناتومی براي مطالعه میکروسکوپی چوب در سه مقطع عرضی، مماسی و شعاعی، مقاطع میکروسکوپی بـه ضـخامت 10 میکرومتر بـا اسـتفاده از میکروتـوم لغزشـی مـدل GSL1 ساخت کشور سوئیس به ابعاد 300×130×133 میلیمتـر تهیه شدند. پس از رنگآمیزي نمونهها با محلول 1 درصـد سافرانین در آب، مقاطع تهیـه شـده زیـر میکروسـکوپ Olympus BH2مورد مطالعه و عکسبرداري قرار گرفتنـد. ویژگیهـا ي میکروسـکوپی نمونـه هـا براسـاس فهرسـت ویژگیهاي میکروسکوپی براي شناسایی چوب پهنبرگـان تنظـیم شـده توسـط مؤسسـه Wheeler et al., ) IAWA 1989) مورد بررسی قرار گرفت. اندازهگیري ویژگیهاي فیزیکی دو ویژگی فیزیکی مهم چوب شامل جرم ویژه پایـه و همکشیدگی حداکثر اندازهگیري شد. جرم ویـژه نمونـه هـا براسـاس اسـتاندارد ISO 3131 انـدازهگیـري شـد. ابعـاد نمونههـا برابـر 20×20 میلـ یمتـر در مقطـع و طـول 30 میلــیمتــر بــود و محورهــاي ارتوتروپیــک و هندســی در نمونهها کاملاً بر هم منطبق بودند. نمونههـا در دیسـکاتور خلاء به مدت یک هفته در آب قرار داده شـدند تـا کـاملاً اشباع از آب شوند و حجم کاملاً اشباع از آب آنهـا گرفتـه شد و بعد نمونهها به مدت 24 ساعت بـه منظـور خشـک شدن کامل در داخـل اتـوو قـرار گرفتنـد. در نهایـت وزن کاملاً خشک و حجم کاملاً خشک نمونههـا انـدازه گیـري شد و همکشیدگی حداکثر و جرم ویژه پایه محاسبه شد. اندازهگیري ویژگیهاي شیمیایی میزان ترکیبات شیمیایی دیوار سـلولی شـامل سـلولز، لیگنین، مواد استخراجی و خاکستر این گونه انـدازه گیـري شد. اندازهگیري سلولز مطابق بـا اسـتاندارد شـماره -T264 om-88 آیـین نامـه TAPPI ؛ لیگنـین مطـابق بـا اسـتاندارد T222-om-88 آئـیننامـه TAPPI ؛ مـواد اسـتخراجی براساس استاندارد ASTM شماره D1107-84 و خاکسـتر مطابق با استاندارد شماره T211-om-88 انجام شد. نتایج ویژگیهاي آناتومی نتـایج مطالعـات میکروسـکوپی نشـان داد کـه چـوب مسـواك پراکنـده آونـد اسـت. حـد دوایـر سـالیانه قابـل تشخیص نیست. آوندها اکثـراً درشـت بـوده، بـه صـورت منفرد (شکل 3) و با آرایش قطري و یـا شـعاعی اسـتقرار یافتهاند. دریچه آوندي در آوندهاي ایـن گونـه بـه شـکل ساده دیده شد (شکل 4). روزنههاي بین آوندي آن از نوع متناوب، گرد و ریز (≤4 میکـرون) مـ یباشـد (شـکل 5). آوندها اکثراً با طولی کوتـاه ( ≤350 میکـرون) و بـا قطـر مماسی 50 تا 100 میکرون و پراکنـدگی 5 آونـد در هـر میلیمترمربع دیده شد. روزنههاي بـین آونـد و پارانشـیم اشعه با هاله تحلیل رفتـه و بـه شـکل سـاده در آمـده، بـه صورت گرد و تقریبـاً هـم انـدازه بـا روزنـه بـین آونـدي مشاهده شد (شکل 6). روزنه بین آوند و پارانشـیم طـولی در ردیفهاي چندتایی قرار داشته، هم اندازه با روزنههاي بین آوندي بوده و ظاهري اشکی شکل داشتند (شـکل 6). فیبرها، بلند (بیش از 1600 میکرون) و دیواره آنها اغلـب ساده به نظر میرسیدند. بافت آبکشی تومانده نیـز در ایـن گونه وجود داشت ولی به دلیل پارانشیمی بودن این بافـت در زمان رنگآمیزي از بین رفتند (شکل 7). پارانشیمهـا ي محوري به صـورت دور آونـدي و پیوسـته مشـاهده شـد (شکل 8). رشته پارانشیمهاي طولی به طور متوسط داراي بیش از 8 سلول و از نـوع سـلول هـا ي پارانشـیمی دوکـی بودند. اشعه چوبی اغلب به صورت 1 -3 ردیفه دیده شـد . اشعه چوبی این گونه اغلب از نوع ناهمگن با سـلول هـا ي خوابیده در وسط اشعه و چنـد ردیـف سـلول مربعـی یـا ایستاده در قسمتهاي بالا و پایین اشعه دیده شـد (شـکل 12). بیش از 12 اشعه در یک فاصله یک میلـ یمتـر ي در مقطـع مماسـی وجـود داشـت. در مقـاطع مـورد بررسـی ساختار مطبق در سلولهـا ي دوکـی پارانشـ یمهـا ي طـولی دیده شد (شکل 9 و 10). البته بلورهاي منشـوري نیـز در سلولهاي اشعه چوبی مشاهده شد.

تصاویر در اصل مقاله موجود است

(پارانشیمهاي طولی که به صورت پیوسته در اطراف چندین آوند امتداد یافتهاند (AP)؛ عناصر آوندي که به صورت منفرد و با آرایش شعاعی در مقطع عرضی دیده میشوند (VE)؛ اشعههاي چوبی که پهناي آن در مقطع عرضی بسیار کم و از چند ردیف تشکیل شدهاند(RP)؛ دریچه آوندي که از نوع ساده دیده میشود (VPP)؛ منافذ بین آوندي که با آرایش متناوب وجود دارند (IVP). خط مقیاس براي شکل سمت چپ 100 میکرون و براي شکل سمت راست 25 میکرون است).

 

(روزنههاي بین آوندي با اندازهاي نسبتاً کوچک دیده میشوند (IP)؛ روزنههاي بین آوند و پارانشیمهاي طولی در مقطع شعاعی به صورت تک ردیفهایی وجود دارند (APP)؛ سلولهاي اشعه چوبی نیز در مقطع شعاعی همراه با منافذ تلاقی اشعه و آوند دیده میشوند (RP). خط مقیاس براي شکل سمت چپ 10 میکرون و براي شکل سمت راست 25 میکرون است).

 

پارانشیمهاي طولی با آرایش دور آوندي جزئی به نظر میرسند (AP)؛ آوندها نسبتاً درشت و منفرد دیده میشوند (V)؛ خطوط اشعههاي چوبی نیز دیده میشوند (RP). آبکش تومانده نیز قابل مشاهده است که پس از نمونهبرداري به دلیل سست بودن بافت از هم گسیخته شدهاند (IP: Included Pheloem). خط مقیاس براي شکل سمت چپ 100 میکرون و براي شکل سمت راست 50 میکرون است).

 

(پارانشیمهاي طولی دوکی شکل و مطبق (FAP)؛ روزنههاي بین سلولهاي پارانشیم طولی به صورت پراکنده وجود دارند (APP)؛ عناصر آوندي (VE) و اشعههاي پارانشیمی با چند ردیف سلول (RP) دیده میشوند. خط مقیاس براي شکل سمت چپ 25 میکرون و براي شکل سمت راست 50 میکرون است).

 

(بلورهاي منشوري در داخل سلولهاي پارانشیم اشعه دیده میشوند. سلولهاي خوابیده و بعضاً مربعی شکل پارانشیم اشعه (RP) نیز مشاهده میشود. خط مقیاس براي این شکل 25 میکرون است).

 

اشعه چوب ناهمگن با سلولهاي خوابیده در وسـط و چند ردیف سـلول مربعـی یـا ایسـتاده ( Square Ray Cells) در دو انتهاي اشعه وجود دارد. خط مقیاس این تصویر 60 میکرون میباشد. ویژگیهاي بیومتري الیاف ویژگـیهـاي بیـومتري الیـاف و ضـرایب کاغذسـازي چوب مسواك در جدول 1 ارائه شده است. براسـاس ایـن نتایج میانگین طول، قطرکلی، قطر حفره و ضخامت دیـوار الیــاف بــهترتیــب برابــر بــا 1898/5 میکــرون، 19 /42 میکرون، 8/2 میکرون و 5/6 میکرون اندازهگیري شد. ویژگیهاي شیمیایی درصد ترکیبات شیمیایی چوب مسواك مـورد مطالعـه در جــدول 2 ارائــه شــده اســت. چــوب مســواك داراي میانگین سـلولز 33/5 ، لیگنـین 21/5، مـواد اسـتخراجی محلول در استن 6/83 و نیز خاکستر 7/5 درصد بود.

جدول 1- میانگین و واریانس ابعاد الیاف و ضرایب کاغذسازي چوب مسواك فاکتور مورد اندازهگیري میانگین انحراف معیار 432/2 1898/5 (میکرون) L الیاف طول 3/62 19/42 (میکرون) D الیاف کلی قطر 2/86 8/2 (میکرون) C سلولی حفره قطر 1/28 5/6 (میکرون) P الیاف دیواره قطر 31/05 101/49 L/D لاغري ضریب 10/46 41/76 C/D×100 نرمش ضریب 0/68 1/55 2P/C رانکل ضریب جدول 2- میانگین درصد ترکیبات شیمیایی چوب مسواك ویژگی سلولز (%) لیگنین (%) مواد استخراجی محلول در استن (%) خاکستر (%) 7/5 6/83 21/5 33/5 میانگین انحــراف معیار 0/52 0/64 1/32 1/5 جدول 3- میانگین خواص فیزیکی چوب مسواك ویژگی میانگین انحراف معیار 0/01 0/49 پایه ویژه جرم 0/97 7/41 (%) مماسی همکشیدگی 3/2 7/76 (%) شعاعی همکشیدگی 0/49 0/98 (%) طولی همکشیدگی ویژگیهاي فیزیکی نتایج مربوط بـه خـواص فیزیکـی چـوب مسـواك مـورد مطالعه در جدول 3 ارائـه شـده اسـ ت. چـوب مسـوا ك جـزو چــوبهــاي ســبک بــوده و جــرم ویــژه آن برابــر بــا 0/49 اندازهگیري شد. همانند سایر چـوب هـا ي پهـن بـرگ تجـاري همکشیدگی عرضی آن بیشتر از همکشیدگی طـولی بـود ولـی تفـاوت معنـی داري بـین هـم کشـیدگی مماسـی و شـعاعی آن مشاهده نشد. بحث اندازه و ابعاد سلولهاي چـوبی تـأثیر بسـزایی بـر کیفیـت فرآوردههاي سلولزي و نـوع اسـتفاده از چـوب آلات مختلـف دارد. گاهی اوقات طول سلولهـا ي چـوبی تـأثیر مشـخص و مؤثري بـر خـواص چـوب ماسـیو و خمیرکاغـذ دارد. قطـر سلولها نیز میتواند اثر قابل توجهی بر کیفیت فـرآورد ههـاي سلولزي داشته باشد. قطر سلولها در پهنبرگان، بهدلیل وجود عناصر آوندي نقش مهمی در ویژگیهـا ي کیفـی چـوب ایفـا میکند (Aliabadi et al., 2011 ). گونـه هـاي چـوبی از نظـر طول الیـاف در سـه دسـته کوتـاه (کمتـر از 0/9 میلـ یمتـر )، متوسط (0/9 تا 1/9 میلیمتر) و با طـول بلنـد (بـیش از 1/9 میلیمتر) طبقهبندي میشوند. با توجه به نتایج بهدست آمـده ، الیاف چـوب مسـواك در ایـن دسـته بنـدي در گـروه الیـاف متوسط قرار میگیرد. در مقایسه با چوب مسواك بـومی هنـد اندازهگیري شده توسـط 2011) Sexana & Gupta) (طـول الیــاف 632 میکــرون، قطــر 16 میکــرون و ضــخامت 4 میکـرون)، طـول الیـاف چـوب مسـواك بـ ومی سیســتان و بلوچستان بلندتر و بـا قطـر کلـی و ضـخامت بیشـتر اسـت. چوب مسواك منطقه زابل مانند نمونه بررسـی شـده در هنـد حلقههاي رشد نامشخص و چوب پراکنده آوند بـا آونـدهاي منفـرد و بـا آرایـ ش شـعاعی دیـده شـد. Sexana & Gupta (2011) میانگین طول آوندها را براي چوب مسـواك بـومی هند، 178 میکرون و قطر آنهـا را 63 میکـرون انـدازه گیـري کردند؛ در حالی که چوب مسواك بومی سیستان و بلوچستان آوندهایی بلندتر (با طول 180/4 میکرون) و با قطـر مماسـی تقریباً یکسان داشت. فراوانـی آونـده ا در نمونـه بـومی هنـد 5 -21 آوند در میلیمتر بوده، در حالیکـه در نمونـ ه بررسـی شده در این مطالعه 5 حفره آوندي در هر میلیمترمربع دیـده شــد. 2002) Carlquist) نیــز تــراکم و قطــر آونــدهاي نمونههاي چوب مسواك مربوط به شمال آفریقا را 25 آونـد در میلیمترمربع با قطر 12 میکرون گـزارش کـرد . آونـدهاي چوب مسواك مورد مطالعه در این تحقیق بیشتر منفـرد بـوده ، در حالی که در مطالعات قبلی اکثـراً بـا آرایـش قطـري 2 -4 تایی گزارش شده است. تعداد پارانشیمهاي طولی نیـز بیشـتر از مطالعات قبلی مشاهده شد (بیش از 8). البته بافت آبکشـی تومانده در چوب مسواك منطقه زابل نیـز دیـده شـد. مشـابه نتایج بهدست آمده در این تحقیق، کریستالها در گونـه بـومی هند و گونه بررسی شده توسط 2002) Carlquist) از شمال افریقا در اشعههاي چـوبی و گـاهی در پارانشـ یمهـا ي طـولی گزارش شده است. تعداد ردیفهاي اشـعه چـوبی در مقطـع مماسی در گونه مسواك زابل ماننـد گـزارش هـاي Carlquist دیـده ردیـف 1 -3 (2011) Sexana & Gupta و (2002) شد. براساس تحقیقات 2011) Sexana & Gupta) بر روي چوب مسواك بومی هنـد، اشـعه هـاي چـوبی نـاهمگن و بـا ترکیبی از سلولهاي خوابیده، مربعی و ایستاده گـزارش شـد ، در حالی که در تحقیق حاضر اشعههاي چوب مسـواك زابـل ناهمگن با سلولهاي خوابیده در وسط و سلولهاي مربعی یا ایستاده در دو انتها دیده شد (شکل 12). دیگر ویژگـ یهـا بـا Sexana & Gupta و (2002) Carlquist تحقیقـات نتـایج (2011) و Schweingruber و همکـارانش (2011) مشـابه بودند. براي شناخت بیشتر ویژگـ یهـا و کاربردهـاي چـوب مسواك بومی سیستان و بلوچستان پیشـنهاد مـ یشـود کـه د ر تحقیقات بعدي سایر ویژگـ یهـا ي مهـم ماننـد ویژگـ یهـا ي مکانیکی مورد بررسی قرار گیرد. همچنین به دلیـل دارا بـودن ترکیبات شیمیایی تمیز کننده دندان و فعالیت ضـد م یکروبـ ی این ترکیبات، پیشنهاد مـ یشـود کـه دوام طبیعـی و مقاومـت چوب مسواك به عوامل قـارچی جهـت کاربردهـاي خـاص مورد بررسی قرار گیرد. منابع مورد استفاده -Aliabadi, M., Akbarpour, I., Saraeian, A.R. and Roushenasan,J. 2011. Biometrical properties of hornbeam fibers from Astara. Iranian Journal of Wood and Paper Science Research. 26 (3): 535-544. (In Persian) -Arora, M. and Gupta, V.K. 2011. Phytochemical and Biological Studies on Salvadora persica. Pharmacologyonline, 1: 591-601. -Carlquist, S., 2002. Wood and bark anatomy of Salvadoraceae: ecology, relationships, histology of interxylary phloem. Journal of the Torrey Botanical Society 129: 10–20. -Damizadeh, Gh.R., Sagheb-Talebi, Kh. and Damizadeh, M. 2009. Impact of canopy of Tooth Brush tree (Salvadora persica) as a nurse plant on primary establishment of forest trees and shrubs. Iranian Journal of Forest, 1: 11-23. (In Persian) -Franklin, G.L. 1945. A rapid method of softening wood for microtome sectioning tropical wood. 36-88. -Ghannadi, A. and Sadat-Davoodi, N. 2011. Brush tree in the teachings of Islamic medicine, traditional medicine and modern science. Journal of Medical History, 9: 119-132. (In Persian) -Hocking, D. 1993. Trees for Drylands. Oxford & IBH Publishing, Co. PVT.LTD, 288- 291. -Madakadze, I.C., Radiotis, T., Li, J., Goel, K. and Smith, D.L. 1999. Kraft pulping characteristics and pulp properties of warm season grasses. Bioresour. Technol. 69, 75-85. -Poureslami, H., Makarem, A. and Mojab, F. 2007. Paraclinical effects of Miswak Extract on Dental Plaque. Dental Research Journal, 4(2):106-110. (In Persian) -Saxena, V. and Gupta, S. 2011. Wood Anatomy of Family Salvadoraceae from the Indian Subcontinent with Special Reference to the Ultrastructure of the Vessel Wall. Aliso: A Journal of Systematic and Evolutionary Botany. 29(1): 59-63. -Schweingruber, F.H., Börner, A., and Schulze, E.D., 2011. Atlas of Stem Anatomy in Herbs, Shrubs and Trees. Springer. 505 pp. -Ververis, C., Georghiou, K., Christodoulakis, N., Santas, P. and Santas, R. 2004. Fiber dimensions lignin and cellulose content of various plant materials and their suitability for paper production. Industrial Crop and Products J, 19, Pp 245-254. -Wheeler, E.A., Baas, P. and Gasson, P. 1989. IAWA list of microscopic features for hardwood identification. International Association of Wood Anatomists Bulletin. New Series. Vol 10. 113 pp. -YaghootiKhorasani, M., Assar, S. and RezaHoseini, O. 2010. Comparison of Antimicrobial Effects of Persica® and Chlorhexidine with Sodium

 

 

دانلود اصل مقاله

سفارش آنلاین چوب مسواک درجه یک

آموزش استفاده از چوب مسواک

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *